مانیتور دامپزشکی یکی از مهم ترین تجهیزات پزشکی حیوانات در کلینیک ها، بیمارستان ها و مراکز جراحی است که وضعیت حیوان را به صورت لحظه ای ثبت کرده و نمایش می دهد تا دامپزشک بتواند شرایط حیاتی حیوان را در حین جراحی، بیهوشی یا درمان بیماری های حاد کنترل کند، بسیاری از افراد تصور می کنند مانیتورهای دامپزشکی مشابه مانیتورهای پزشکی انسانی هستند، مانیتور دامپزشکی در نوع داده ها، الگوریتم های محاسبه و حساسیت سنسورها با مانیتورهای پزشکی متفاوت است، از آن جایی که ساختار بدنی حیوانات، دامنه ضربان یا نرخ تنفس آن ها با انسان ها متفاوت است، در این مقاله یوکامد به این سؤال که چه داده هایی روی مانیتور دامپزشکی نمایش داده می شود و اهمیت هر کدام چیست؟
چه داده هایی روی مانیتور دامپزشکی نمایش داده می شود
-
نمایش ECG یا فعالیت الکتریکی قلب حیوان
ECG یکی از مهم ترین داده های مانیتور دامپزشکی یا نوار قلب است، این پارامتر توسط الکترودهای مخصوص روی پوست حیوان ثبت شده و نشان دادن فعالیت الکتریکی قلب وظیفه آن است، دامپزشک از طریق بررسی ECG مواردی از جمله را بررسی میکند.
- تشخیص ریتم نامنظم قلب
- بررسی شدت ضربان در شرایط بیهوشی
- تشخیص خطر ایست قلبی یا آریتمی
ضربان قلب در حیوانات مختلف، متفاوت است، مثلاً سگ های کوچک ضربان قلب بیشتری دارند، مانیتورهای دامپزشکی تنظیماتی دارند که داده ها را درست تحلیل کند.

۲. نمایش SpO2 یا میزان اکسیژن خون
میزان اکسیژن خون، یکی از حساس ترین پارامترها در حیوانات بیهوش مطرح می شود، این پارامتر با استفاده از سنسور پالس اکسیمتر، میزان اشباع اکسیژن خون را نمایش می دهد، این پارامتر از خفگی حیوانات در حین جراحی یا نارسایی تنفسی جلوگیری میکند، میزان اکسیژن خون حیوانات اغلب باید بالای ۹۵ درصد باشد، کاهش این پارامتر منجر به کاهش اکسیژن رسانی، اختلال در عملکرد ریه، مشکلات تنفسی ناشی از داروهای بیهوشی می شود.
نکته مهم
انتخاب سنسور مناسب برای حیواناتی از جمله گربه، خرگوش یا پرندگان که پوست نازک تر یا جریان خون متفاوتی تری دارند از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
۳. اندازه گیری تعداد ضربان قلب یا Heart Rate
علاوه بر دستگاه نوار قلب که روند فعالیت قلب را نمایش می دهد، مانیتور دامپزشکی از تجهیزاتی است که به عدد ضربان قلب را صورت جداگانه نشان می دهد، از این داده در حین عمل جراحی برای تشخیص شوک، بیهوشی بیش از حد، مشکلات قلبی یا درد حیوان استفاده می شود، اگرچه ضربان قلب طبیعی برای هر حیوان متفاوت است و در جدول زیر آورده شده است.
از این جهت، قابلیت تنظیم دستگاه در مانیتور، نقش کلیدی و مهمی دارد.

۴. نمایش Respiration Rate یا تعداد تنفس
از آن جایی که تعداد تنفس حیوانات در مدت بیهوشی عمل جراحی کاهش پیدا می کند و ممکن است خطرناک باشد، مانیتور دامپزشکی تعداد دم و بازدم در دقیقه محاسبه کرده، تنفس را در حین عمل جراحی نمایش داده و به دامپزشک هشدار می دهد که حیوان بیش از حد بیهوش شده است، راه های هوایی مسدود شده اند و بیمار دچار مشکلات ریوی یا قلبی است، در بسیاری از مانیتورهای دامپزشکی تغییر شکل موج تنفسی نمایش داده می شود تا علاوه بر تعداد تنفس کیفیت تنفس قابل ارزیابی باشد.
۵. نمایش فشار خون یا NIBP
فشار خون از دیگر پارامترهایی است که د مانیتور دامپزشکی نمایش داده می شود، دامپزشک از طریق نمایش فشار خون در مانیتور شوک، خونریزی داخلی، درد را تشخیص داده و تاثیر داروهای بیهوشی را بررسی می کند، مانیتورهای دامپزشکی با استفاده از کاف های مخصوص حیوانات کوچک، بزرگ یا پرندگان فشار خون را به صورت غیرتهاجمی (NIBP) اندازه گیری می کنند.
کاهش فشار خون در حیوانات میتواند نشان دهنده مواردی از جمله خونریزی، شوک، دوز بالای بیهوشی و افزایش فشارخون در حیوانات نشانه درد شدید و مشکلات کلیوی می باشد.
۶. اندازه گیری دمای بدن یا Temperature
در اغلب حیوانات به ویژه گربه ها و پرندگان دمای بدن حیوانات در طول بیهوشی کاهش پیدا می کند، مانیتور دامپزشکی با استفاده از سنسورهای مقاومتی دقیق، دمای بدن را نمایش می دهد تا در صورت لزوم دامپزشک از پتوی گرم کن یا پد حرارتی استفاده کند، افت دما می تواند منجر به اختلال در روند جراحی و کند شدن متابولیسم داروهای بیهوشی شود.

سخن پایانی
مانیتور دامپزشکی یکی از اصلی ترین و کاربردی ترین تجهیزات نظارت بر سلامت حیوانات در زمان بیهوشی، جراحی و درمان های ویژه است، این دستگاه با نمایش داده هایی مثل ECG، ضربان قلب، اکسیژن خون، تنفس، فشار خون و دمای بدن، به دامپزشک کمک می کند تا از بروز خطرات احتمالی جلوگیری کند. مانیتورهایی که قابلیت تنظیم ویژه گونه حیوانی، حسگرهای دقیق و هشدارهای هوشمند دارند، بهترین انتخاب برای کلینیک ها و بیمارستان های دامپزشکی هستند.
